Günümüzde ‘piercing’ adıyla vücudun her tarafına küpe
takılıyor ama küpenin kökeni, İngilizce ‘earring’ isminden de anlaşılacağı gibi
kulağa takılan halkadır. Küpenin kulak memesine takılmasının nedeni burada
hemen göze çarpması olabilir, kulak memelerinin kolaylıkla delinebilmeleri de
olabilir. Zaten anatomik olarak kulak memelerinin başka ne işe yaradıkları
anlaşılabilmiş değildir.
Bir görüşe göre ilk insanlarda kulaklar, kulak kanallarını
korumak için çok büyük ve sarkıkmışlar. Kulak memelerimiz de bu sarkık
kulaklardan kalmaymış. Bir başka görüşe göre ise kulak memeleri atalarımız
zamanında birer cinsel cazibe organıymışlar, zamanla, insanın evrimiyle
işlevlerini yitirmişler. Zaten ilk insanlarda işe yarayıp da şimdi
kullanılmayan ancak hala vücudumuzda bulunan, apandisit gibi birçok organ
varmış. Vücudumuz insanın evrim tarihini yansıtan bir müze gibiymiş.
İnsanlar, tarih öncesi zamanlarda bile, süs veya tılsım
amacıyla kulaklarına bir şeyler takmış, karşılarındakileri etkilemeye
çalışmışlardır. Hemen hemen her kültürel gelişmede olduğu gibi küpeye de ilk
önce Mısırlılarda rastlanıyor. Önceleri çok büyük çapta olan altın halkaların
yerlerini zamanla daha küçük askı şeklindeki küpeler alıyorlar.
Geçmişinden de görülüyor ki küpe sanıldığı gibi kadınlara
has bir takı değil. Hatta tarih boyunca daha çok erkekler tarafından takılmış.
Küpe tarihte sadece süs ve etkileme aracı olarak da kullanılmamış. Örneğin eski
çağlardaki denizcilerin kulaklarına küpe takmalarının amacı değişikmiş.
Denizcilerin ağaç gemilerle okyanusların bilinmezliklerine
yelken açtıkları devirlerde, kimse bu uzun seferlerden sağ salim geri dönüp
yuvasına, ailesine kavuşabileceğinden emin olamazmış. Olabileceklerin en
kötüsüne hazırlıklı olabilmek için eğer bir kazaya kurban giderler de cesetleri
karaya vurursa, bulanlar cenaze ve defin işlemlerinin masraflarında
kullansınlar diye kulaklarına altın küpe takarlarmış.
Babilliler ve sonra Asya medeniyetlerinde küpe sadece
erkeklerin taktığı ve toplum içindeki rütbeyi belirten bir takı oluyor. Altın
işlemeciliği sanatı geliştikçe de daha zarif hale geliyor. Yunanlar çıngıraklı
altın küpeler kullanırlarken Romalılar küpelerin üstüne değerli taşlar
koyuyorlar.
Ortaçağda pek kullanılmayan küpe Rönesans ile birlikte yine
moda oluyor. Kadınlar küpeyi iki kulaklarına takarlarken erkekler sadece sol
kulaklarına takıyorlar. Erkekler özellikle incilerle bezenmiş olanları tercih
ediyorlar. 18. yüzyılda elmas, 19. yüzyılda ise kabartmalar yapılmış taşlar
gözde iken küpe yine moda olmaktan çıkıyor.
Çok geçmeden 20. yüzyılda yüksek devirli delici aletler ve
hijyenik olarak kulak delme imkanlarıyla birlikte tekrar moda oluyor. Süs
olmasının yanında takıldığı yere göre bir takım mesajlar da taşıyor. ‘Piercing’
(delme) adıyla vücudun boş bulunan her yerine takılıyor.